คุณเคยขอโทษใครแล้วเขากลับโกรธมากขึ้นไหม? ปัญหาอาจไม่ได้อยู่ที่ว่าคุณขอโทษหรือไม่ แต่อยู่ที่ 'คำ' ที่คุณใช้ตอนขอโทษต่างหาก
คำที่ 1: 'แต่'
'ขอโทษนะ แต่...' เป็นประโยคที่ทำลายคำขอโทศทั้งหมดที่พูดไปก่อนหน้า เพราะคำว่า 'แต่' ทำหน้าที่ลบล้างทุกอย่างที่พูดมาก่อนมัน สมองของอีกฝ่ายจะได้ยินแค่ส่วนหลัง 'แต่' เท่านั้น ซึ่งมักเป็นการแก้ตัวหรือโยนความผิดกลับไป เช่น 'ขอโทษที่มาสาย แต่รถติดมากจริงๆ' สิ่งที่อีกฝ่ายได้ยินคือ 'รถติดมากจริงๆ' ไม่ใช่ 'ขอโทษ' เลย
คำที่ 2: 'ถ้า'
ชอบบทความแบบนี้? ติดตามเพิ่มเติมบน Line OA
บทความใหม่ · หนังสือแนะนำ · โปรโมชั่น
'ขอโทษถ้าทำให้รู้สึกไม่ดี' ฟังดูเหมือนขอโทษ แต่จริงๆ แล้วเป็นการปฏิเสธความรับผิดชอบ เพราะมันบอกเป็นนัยว่า 'ถ้าคุณไม่รู้สึกแบบนั้น ฉันก็ไม่ผิดอะไร' คำขอโทษที่แท้จริงต้องยอมรับผลกระทบที่เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่ทำให้เป็นเงื่อนไข
คำที่ 3: 'คุณก็...'
การโยงกลับไปที่ความผิดของอีกฝ่ายทันทีหลังขอโทษ เช่น 'ขอโทษที่พูดแรง แต่คุณก็พูดแรงเหมือนกัน' ทำให้บทสนทนากลายเป็นการแข่งกันว่าใครผิดมากกว่าแทนที่จะเป็นการคืนดี ถ้าจะพูดเรื่องนั้น ควรแยกเป็นบทสนทนาอื่นในภายหลัง ไม่ใช่ปนกับตอนขอโทษ
- ขอโทษแบบไม่มีคำว่า 'แต่' หรือ 'ถ้า' ต่อท้าย
- ระบุให้ชัดว่าขอโทษเรื่องอะไร ไม่ใช่ขอโทษแบบกว้างๆ ลอยๆ
- บอกว่าจะทำอะไรต่างออกไปในครั้งหน้า ไม่ใช่แค่พูดว่าขอโทษเฉยๆ
ตัวอย่างคำขอโทษที่ถูกต้อง ใช้ได้จริง
ลองเทียบสถานการณ์เดียวกันสองแบบ แบบที่ผิด: 'ขอโทษนะที่มาสาย แต่รถติดมากจริงๆ วันนี้' แบบที่ถูก: 'ขอโทษที่มาสายนะ ทำให้คุณต้องรอ ครั้งหน้าฉันจะออกจากบ้านเผื่อเวลารถติดมากขึ้น' สังเกตว่าแบบที่ถูกไม่มีคำแก้ตัว ระบุชัดว่าขอโทษเรื่องอะไร และบอกด้วยว่าจะทำอะไรต่างไปในครั้งหน้า
อีกตัวอย่างสำหรับเรื่องใหญ่กว่านั้น แบบที่ผิด: 'ขอโทษถ้าคำพูดเมื่อวานทำให้คุณไม่สบายใจ' แบบที่ถูก: 'ขอโทษที่พูดแบบนั้นเมื่อวานนะ มันทำร้ายความรู้สึกคุณจริงๆ และฉันไม่ควรพูดแบบนั้นเลย' ความแตกต่างเล็กน้อยในคำพูดเหล่านี้ส่งผลใหญ่มากต่อความรู้สึกของคนฟัง เพราะแบบที่ถูกแสดงความรับผิดชอบเต็มร้อยโดยไม่มีเงื่อนไขแอบแฝง
สรุป: ขอโทษให้ได้ผล ต้องขอโทษแบบไม่มีเงื่อนไข
คำขอโทษที่ดีที่สุดคือคำขอโทษที่ไม่แถมข้อแก้ตัวมาด้วย ซีรีย์ วิถีวาทะ ทั้งสองเล่มพาคุณเจาะลึกศาสตร์การสื่อสารที่ทำให้คำพูดของคุณสร้างผลลัพธ์ที่ต้องการจริงๆ ไม่ว่าจะเป็นการขอโทษ การโน้มน้าว หรือการเจรจาในสถานการณ์ที่ยากที่สุด
อ่านต่อในหมวดการพูด
มีบทความอื่นน่าสนใจรออยู่อีกเยอะ
