วิถีมาร เล่ม 3: พลิกฟ้า (The Reversal) — กลยุทธ์พลิกชีวิตและธุรกิจ จากความพ่ายแพ้สู่การกลับมาเหนือเกม

ห้องเรียน 120 ที่นั่งที่เหลือคนนั่ง 18 คน

สมมติว่าคุณเปิดสถาบันกวดวิชาคณิตศาสตร์มา 9 ปี ห้องใหญ่ที่สุดจุได้ 120 ที่นั่ง และช่วงเปิดเทอมเคยเต็มทุกรอบ จนผู้ปกครองต้องจองล่วงหน้าข้ามปี

แล้ววันหนึ่งก็มีแอปเรียนออนไลน์ที่รวมครูชื่อดังไว้ในที่เดียว ค่าเรียนถูกกว่าคุณเกือบครึ่ง เรียนตอนไหนก็ได้ ไม่ต้องฝ่ารถติดตอนห้าโมงเย็น เทอมแรกนักเรียนหายไปหนึ่งในสาม เทอมที่สองเหลือ 40 คน เทอมนี้เหลือ 18

ห้องที่เคยร้อนจนต้องเปิดแอร์สองตัว ตอนนี้เปิดตัวเดียวก็หนาว

คำถามแรกที่ทุกคนถาม

ลองฟังว่าคนรอบตัวพูดอะไรกับเจ้าของสถาบันคนนี้บ้าง

• ลดค่าเรียนลงมาให้สู้แอปได้สิ
• ทำคลิปลงออนไลน์บ้าง จะได้ไม่ตกขบวน
• จ้างครูดังมาสักคน เดี๋ยวคนก็กลับมาเอง
• รอไปก่อน เดี๋ยวกระแสก็ซา

ทุกข้อฟังขึ้น และทุกข้อตอบคำถามเดียวกัน ทำยังไงให้กลับไปเป็นเหมือนเดิม

ปัญหาคือเหมือนเดิมแปลว่ากลับไปแข่งในเกมที่อีกฝ่ายตั้งกติกาไว้แล้ว เกมของราคาถูกกว่า ครูดังกว่า เรียนได้ทุกที่ ซึ่งเป็นเกมที่สถาบันเล็กๆ แห่งหนึ่งแทบไม่มีไพ่อะไรไปสู้ ทุ่มต่อให้หนักแค่ไหน ก็คือทุ่มลงไปบนกระดานที่เอียงไปข้างเดียวตั้งแต่แรก

ก่อนลุกขึ้นสู้รอบใหม่ ก้มดูกระดานตรงหน้าสักครั้ง ว่าใครเป็นคนวางกติกา

คุณไม่ได้ทำอะไรผิดที่อยากให้ทุกอย่างกลับไปเหมือนเดิม เก้าปีที่สร้างมากับมือ ใครจะอยากปล่อยง่ายๆ แต่ความอยากตรงนี้แหละที่มักลากคนกลับไปเล่นเกมเดิมซ้ำ จนหมดแรงไปก่อนจะได้ลองเกมอื่น

คำถามที่สองที่แทบไม่มีใครถาม

ทีนี้ลองเปลี่ยนคำถาม จากทำยังไงถึงจะกลับไปเหมือนเดิม เป็นทำยังไงถึงจะไม่ต้องกลับไปเล่นเกมเดิมที่เคยแพ้อีก

พอถามแบบนี้ สายตาจะเลิกมองคนที่หายไป แล้วหันไปมอง 18 คนที่ยังอยู่

ทำไมพวกเขายังมา ทั้งที่แอปถูกกว่าเกือบครึ่ง สมมติว่าเจ้าของสถาบันลองโทรไปถามผู้ปกครองทีละบ้าน คำตอบที่ได้ไม่มีบ้านไหนพูดถึงราคาเลย

• ลูกเรียนคลิปแล้วไม่มีใครตรวจการบ้าน ทำผิดซ้ำเดิมทั้งเทอม
• ไม่มีใครเห็นว่าเด็กคนนี้ติดตรงไหน ติดเศษส่วนมาตั้งแต่ ป.5 ก็ยังติดอยู่
• ไม่มีใครโทรมาบอกพ่อแม่ว่าเดือนนี้ลูกดีขึ้น หรือแย่ลง
• ลูกยอมมาเรียน เพราะมีเพื่อนสองสามคนนั่งข้างๆ แค่นั้นเอง

ไม่มีข้อไหนเป็นความผิดของแอปเลย แค่ในแอปไม่มีใครนั่งเปิดสมุดการบ้านของเด็กทีละเล่ม

ข้อจำกัดที่ทำให้แพ้ คือห้องเล็ก ครูคนเดียว สอนได้ทีละไม่กี่คน กลับกลายเป็นสิ่งที่แอปให้ไม่ได้ ส่วนแอปก็ไม่ได้อยากลงมาเล่นเกมนี้ด้วย เพราะมันขายได้ทีละหลายหมื่นคนอยู่แล้ว

ทั้งการเปลี่ยนข้อจำกัดให้เป็นความแตกต่าง และการย้ายไปเล่นในสนามอื่นแทนการฝืนสู้ในกติกาเดิม เป็นแนวคิดที่อยู่ในเล่มนี้ทั้งคู่

วิถีมาร เล่ม 3: พลิกฟ้า ศิลปะการพลิกกระดานตอนที่คุณเป็นรอง

เรื่องสถาบันกวดวิชาข้างบนสมมติขึ้นเพื่อให้เห็นภาพ ส่วน วิถีมาร เล่ม 3: พลิกฟ้า (The Reversal) โดย หลินโม่ ว่าด้วยการพลิกสถานการณ์ ตอนที่คุณกำลังตกเป็นรอง ถูกมองข้าม หรือเจอความล้มเหลวที่ดูเหมือนไม่มีทางกลับมา

เล่มนี้มี 12 กลยุทธ์แห่งการพลิกกระดาน ตั้งแต่การมองหาทรัพยากรที่ยังเหลืออยู่ การค้นหาจุดอ่อนของคู่แข่ง การสร้างอำนาจต่อรอง ไปจนถึงการเปลี่ยนสนามแข่งขัน แทนการฝืนสู้ในกติกาที่ไม่เอื้อให้ชนะ

ตัวอย่างในเล่มยกมาจากโลกธุรกิจและผู้ประกอบการ อย่าง Steve Jobs, Marvel และ Travis Kalanick เพื่อชวนมองความล้มเหลวในฐานะจุดเปลี่ยนของการตัดสินใจ

ใครที่อ่านวิถีมารมาก่อนจะรู้ว่าสำนวนดุ ตรง และเต็มไปด้วยอุปมาของการต่อสู้ เล่มนี้ก็เหมือนกัน มันไม่ได้มาปลอบใจด้วยคำพูดสวยๆ แต่ตั้งใจท้าทายวิธีคิดเดิมที่อาจทำให้คุณติดอยู่ที่เดิม ถ้าคุณกำลังเจ็บ อาจอ่านแล้วเคืองนิดหน่อย ซึ่งก็ไม่แปลกอะไร

ห้อง 120 ที่นั่งจะกลับมาเต็มอีกไหม ยังไม่มีใครรู้ แต่ถ้าเจ้าของสถาบันได้วางไพ่ที่เหลือเรียงบนโต๊ะสักครั้ง ตาต่อไปเขาน่าจะเดินหมากต่างจากเดิม เรื่องที่พลิกฟ้าพาไล่ดู เริ่มจากวันที่ต่ำที่สุด ไปจนถึงวันที่ต้องเลือกว่าจะอยู่ต่อหรือเดินออก

วันที่แพ้ครั้งต่อไป จากเดิมที่คุณจะรีบหาทางกลับไปยืนที่เก่า คุณน่าจะหยุดถามตัวเองก่อนว่ายังถือไพ่อะไรอยู่ และกระดานไหนที่ไพ่ใบนั้นมีค่าที่สุด

แรงที่ยังเหลืออยู่จะเทลงกระดานเดิมอีกรอบ หรือจะเก็บไว้ตั้งกระดานใหม่ อ่านพลิกฟ้าก่อน แล้วค่อยเลือกว่าจะวางมันลงตรงไหน